Bitterballen en oliebollen thuis frituren zoals op de kermis
De geur van oliebollen op een koude decemberavond of een schaal dampende bitterballen bij de borrel: weinig dingen voelen zo Nederlands. Op de kermis of bij de snackbar worden ze schijnbaar moeiteloos goudbruin en knapperig. Thuis lukt dat vaak minder goed: de snacks worden vet, scheuren open of blijven vanbinnen koud.
Gelukkig is het geen toverkunst. Met de juiste temperatuur, een beetje geduld en een paar veiligheidsregels frituur je thuis net zo lekker als de kraam op het plein. Zo pak je het aan.
De juiste frituurpan en olie
Een elektrische frituurpan met thermostaat is voor thuisgebruik de veiligste keuze. Je stelt de temperatuur precies in, en de olie zit in een afgesloten bak met deksel. Frituren in een gewone pan op het fornuis kan ook. Dan heb je wel een frituurthermometer nodig en moet je continu opletten, want olie kan bij oververhitting vlam vatten.
Kies een olie of vet dat tegen hoge temperaturen kan, zoals zonnebloemolie, arachideolie of vloeibaar frituurvet. Wie de echte snackbarsmaak zoekt, gebruikt vaak vast frituurvet. Laat dat langzaam smelten om spatten te voorkomen. Ververs de olie op tijd: wordt hij donker, gaat hij schuimen of ruikt hij sterk, dan is het tijd voor een nieuwe vulling.
Temperatuur is alles
Het grootste geheim van de kermis is een constante, hoge temperatuur. Voor de meeste snacks ligt die rond de 175 tot 180 graden. Is de olie te koud, dan zuigen bitterballen en oliebollen zich vol vet. Is hij te heet, dan verbrandt de buitenkant terwijl de binnenkant nog rauw of bevroren is.
Frituur daarom in kleine porties. Doe je de mand te vol, dan zakt de temperatuur flink en duurt het lang voordat de olie weer op peil is. Wacht tussen twee porties even tot het lampje van de thermostaat aangeeft dat de juiste temperatuur weer bereikt is.
Bitterballen goudbruin en heel
Diepvriesbitterballen gaan bevroren de pan in, niet ontdooid. Ontdooide bitterballen barsten sneller open, waardoor de ragout in de olie loopt. Reken op ongeveer vier minuten bij 180 graden, maar kijk ook op de verpakking, want het formaat maakt verschil.
Maak je ze zelf, laat de ragout dan goed opstijven in de koelkast, het liefst een nacht. Paneer de balletjes twee keer door ei en paneermeel; die dubbele laag houdt alles bij elkaar. Leg ze daarna nog even in de vriezer voordat je ze frituurt. Meer uitleg over frituren en over handige keukentoestellen daarvoor vind je op kokenmakkelijk.nl, mocht je je verder willen verdiepen. Laat de bitterballen na het frituren uitlekken op keukenpapier en serveer ze direct met een flinke klodder mosterd.
Oliebollen zoals op de kraam
Bij oliebollen is het beslag het halve werk. Laat het deeg op een warme plek rijzen tot het ongeveer verdubbeld is, en roer het daarna niet meer te hard door, zodat het luchtig blijft. Krenten en rozijnen kun je het beste eerst laten wellen en daarna goed droogdeppen, anders spatten ze in de olie.
Schep het beslag met twee ijsscheppen of lepels die je eerst even in de hete olie doopt; dan glijdt het er makkelijk af. Frituur de bollen op ongeveer 180 graden en draai ze halverwege om. Na zes tot acht minuten zijn ze meestal klaar. Prik er met een satéprikker in: komt die droog naar buiten, dan zijn ze gaar. Bestuif ze pas met poedersuiker als ze iets zijn afgekoeld.
Veilig frituren in je eigen keuken
Thuis frituren is prima te doen, zolang je een paar vaste regels aanhoudt. Hete olie kan ernstige brandwonden en zelfs brand veroorzaken, dus neem geen onnodige risico’s.
- Blus brandende olie nooit met water, maar zet het deksel erop of gebruik een blusdeken.
- Dep snacks en ingrediënten droog voordat ze de olie in gaan.
- Laat de frituurpan nooit onbeheerd aan staan en houd kinderen op afstand.
- Zet de pan op een stabiele ondergrond, met de kabel uit de weg.
- Laat gebruikte olie afkoelen en lever hem in bij een inzamelpunt, niet via de gootsteen.
Een eigen kermis aan tafel
Met een goede pan, verse olie en de juiste temperatuur haal je de kermis zo naar je eigen keuken. Probeer ook eens kroketten, kaassoufflés of appelbeignets; met dezelfde principes lukt dat net zo goed. Zet de afzuigkap aan, leg een stapel keukenpapier klaar en nodig wat mensen uit. Of het nu oudejaarsavond is of een gewone vrijdagmiddagborrel: zelfgefrituurde snacks smaken altijd net iets beter als je ze samen opeet.

